Εικόνες που δεν φωτογραφίζονται, αισθήματα που δύσκολα περιγράφονται. Εγκαταλείπουμε την πόλη-ωκεανό και κλείνουμε ραντεβού με τη χαμένη έμπνευση σε άγνωστα χωριά-διαμάντια. Σε σημεία όπου μπορούμε να κοιτάξουμε άφοβα στον καθρέφτη της ψυχής μας, να πάρουμε άφεση για όλα μας λάθη και επιτέλους να νιώσουμε ότι δεν ανήκουμε σε καμιά θρησκεία, σε καμία φυλή, σε καμιά οικογένεια και κανέναν ουρανό. Αυτά τα χωριά αξίζει να ξυπνήσεις ένα πρωί και, με μόνες προμήθειες ό,τι έχει απομείνει στη μέσα τσέπη του παλτού, να ψάξεις να τα βρεις. Έτσι ξαφνικά. Άλλωστε, ο πιο σύντομος δρόμος για να ζητήσεις συγγνώμη από τον εαυτό σου για όλα όσα μετάνιωσες την τελευταία στιγμή, είναι η tabula rasa της πέτρας, του βουνού και του χιονιού.

Συρράκο, Ιωάννινα

Αν το Συρράκο έχει ξένους, το καταλαβαίνεις στη θολωτή πέτρινη πύλη του. Εκεί αφήνουν τα αυτοκίνητα, δεν τα σηκώνουν τα σοκάκια. Λίγα και τα φώτα στα πέτρινα αρχοντικά. Κρυμμένοι κάτω από σκουφί, βαρύ παλτό, γάντια, χοντρό κασκόλ φερμένο πολλούς κύκλους γύρω από λαιμό. Το κρύο τσουχτερό, χοντρές στάλες πέφτουν από τον ουρανό. Τα χαλάκια έξω από τις πόρτες τα πατάς και βουλιάζουν. Από παντού ακούγονται νερά. Το ποτάμι, οι βρύσες, οι μικροί καταρράκτες και η βροχή που πάντα πέφτει. Στο Συρράκο συνειδητοποιούμε πως βρισκόμαστε πιο ψηλά από τα πυκνά σύννεφα που σκεπάζουν την χαράδρα. Τα σοκάκια είναι στρωμένα με άσπρη πέτρα πελεκητή, δεξιά και αριστερά χαμηλές μάντρες, ξύλινες πόρτες, παλιές, αμπαρωμένες, με μπρούτζινα “χτυπητήρια” και γυφτόκαρφα. Πίσω από τα θολά παράθυρα των αρχοντικών αχνοφαίνονται βενετσιάνικα σερβίτσια, σιδερένια κρεβάτια από τη Βιέννη, παλιές φωτογραφίες με ροδομάγουλες βλάχες ντυμένες με παριζιάνικες δαντέλες.

φωτό © Κάσα Κάλντα

Οι κάτοικοι του Συρράκου ταξίδεψαν σε όλη την Ευρώπη. Ήταν ικανοί ραφτάδες και δαιμόνιοι έμποροι, που διακινούσαν τα προϊόντα τους σε όλα τα μεγάλα εμπορικά κέντρα και λιμάνια της Ευρώπης. Λιβόρνο, Τεργέστη, Ρώμη, Οδησσός, Μόσχα, Παρίσι. “Εδώ περιμένουμε μόνο τον ψαγμένο ταξιδιώτη, εκείνον που δεν θα απογοητευτεί επειδή δεν θα βρει μπαράκια και πολλές ταβέρνες”, λέει η κυρά-Πόπη. Η ίδια θα σας κοιμίσει στον Ξενώνα Μπήτσιου Κάσα Κάλντα πέντε δωμάτια (τα δύο του πρώτου ορόφου είναι μεγαλύτερα με τζάκι), στρωμένα με πολύχρωμες φλοκάτες και στολισμένα με μικροέπιπλα και μπιμπελό της μαμάς, της θεία και της γιαγιάς της (τηλ.: 26510 53540, www.casacalda.gr). Στον ξενώνα Σταυραετός, θα βρείτε 4 δωμάτια με όλες τις ανέσεις και πλούσιο πρωινό με λαχταριστές μελωμένες τηγανίτες, αχνιστό τραχανά, φρέσκα χωριάτικα αυγά, βούτυρο, φρεσκοφουρνισμένα κέικ και χωριάτικες πίτες. Στο εστιατόριο η κυρία Ευρυδίκη μαγειρεύει τυρόπιτα, χορτόπιτα, ζυμαρόπιτα, αρνάκι στη γάστρα, γίδα βραστή και χοιρινό με σέλινο και χόρτα (τηλ.: 26510 53296, www.syrrakostavraetos.gr, από €12 το άτομο). Ο παραδοσιακός ξενώνας Το Συρράκο στεγάζεται στο παλιό δημοτικό σχολείο με 9 παραδοσιακού στυλ δωμάτια συν μία σουίτα, εστιατόριο και μπαρ. Εδώ η Χρυσάνθη και ο Γιώργος θα σας σερβίρουν σουβλιστό αρνάκι, κρεατόπιτα, κοκορέτσι αλλά και σπέσιαλ προβατίνα (Συρράκο, τηλ.: 26510 53410, www.syrrakohotel.gr, από €12 το άτομο, κεντρικές φωτό).

Το Συρράκο

Μεταξοχώρι, Λάρισα

Χειμώνας από μετάξι σε ένα χωριό κρυμμένο πίσω από την Αγιά, στους πρόποδες του Κισσάβου. Τεράστια αρχοντικά φτιαγμένα από πέτρα. Ψηλοτάβανα και επιβλητικά, με μεγάλες πόρτες και χρωματιστά παραθυρόφυλλα. Στα σοκάκια, άνθρωποι ευτυχισμένοι, χαμογελαστοί όλη τη διάρκεια του χρόνου. Παππούδες που περπατούν γυρτοί πάνω στις γκλίτσες τους με τις τσέπες γεμάτες καραμέλες. Η μεγάλη πλατεία του χωριού περιμένει το χιονιά ανά πάσα στιγμή για να φορέσει τα λευκά της. Ο αέρας μοσχοβολά από τα κυδώνια και τα μήλα που ψήνονται στο φούρνο, κεντημένα με μυρωδικά και ξύλα κανέλας. Ξαφνικά, από το πουθενά, δυναμώνει. Φυσά τώρα μανιασμένος. Το νυχτερινό περπάτημα στο Μεταξοχώρι εξελίσσεται σε συναυλία. Drums παίζει ο αγριεμένος άνεμος που ξεκινά από το πουθενά, ηλεκτρική κιθάρα τα νερά που κατεβαίνουν από το Κίσσαβο και πλήκτρα τα γυμνά κλαδιά των δέντρων. Πρωταγωνίστρια η βροχή, που κάνει τα φωνητικά. Κάτι τέτοιες νύχτες, αξίζει να μην κοιμηθείς.


φωτό © Δήμος Αγιάς

Αν δεν τα καταφέρεις θα βρεις καταφύγιο στο Αρχοντικό Σουλιώτη που στεγάζεται σε αρχοντικό του 19ου αιώνα. Ιδανικό το δωμάτιο Ντάμι, απομονωμένο στον κάτω όροφο με κομμάτι βράχου ενσωματωμένο στο χώρο του. Στο εστιατόριο του ξενώνα θα χορτάσετε με σούπα καπαμά από ντόπιο αρνάκι, στιφάδο από τα θηράματα των κυνηγών, χοιρινό ελευθέρας βοσκής με σάλτσα μουστάρδας και σπιτικά κεφτεδάκια με τηγανητές πατάτες (τηλ.:24940 22040, www.souliotismansion.com, από €12 το άτομο, αρχική φωτό). Μέσα σε τρεχούμενα νερά θα βρείτε το Κεραμίδι για γουρουνόπουλο σούβλας, κατσικάκι στη γάστρα, κόκορα κρασάτο και γίδα βραστή (τηλ.: 24940 24030, από €10 το άτομο).

Αρχοντικό Σουλιώτη

Παύλιανη, Φθιώτιδα

Από την Παύλιανη περνά ένα τρελό ρεύμα ιδεών. Κάτω από τα βράχια που κρέμονται, τα δέντρα που ισορροπούν στην απότομη πλαγιά και τα νερά των πηγών που οργώνουν τη γη, έχουμε ραντεβού με τη χαμένη έμπνευση. Παρέα με τις παλιές κασέτες του Μπομπ Ντίλαν που τυχαία ανακαλύψαμε ενώ κατεβάζαμε τα χειμωνιάτικα. Σκαρφαλωμένη στα 1.030 μέτρα του όρους Οίτη, στην είσοδο του εθνικού δρυμού, η Παύλιανη, αποτελείται από δύο οικισμούς, την Άνω και την Κάτω. Στην είσοδο της Κάτω Παύλιανης συναντάτε το μνημείο αφιερωμένο στους πεσόντες της μάχης της Παύλιανης, τον Ιούνιο του 1942. Σειρά έχει η πλατεία όπου τα σαββατοκύριακα στήνεται η υπαίθρια αγορά, με τσάι από την Οίτη, ρίγανη, χόρτα του δάσους, μήλα και μπουκαλάκια με λικέρ καρύδι ή κράνο. Στην Άνω Παύλιανη θα δείτε το την εκκλησία του Αγίου Αθανασίου με το περίφημο αναπαλαιωμένο καμπαναριό του 19ου αιώνα ενώ από τα παγκάκια της πλατείας θα απολαύσετε την εξαιρετική θέα στο Μαλιακό Κόλπο. Εδώ τα καλύτερα τσιμπούσια στήνονται σε παντοπωλεία με τραπέζια που ξεχειλίζουν από σαλάμια, ντόπια τυριά, κεφτέδες, λουκάνικο, ομελέτα με αυγό από τις κότες, σουτζουκάκια και τουρσιά.

Ο ξενώνας Εποχές δίπλα στην  πλατεία της Παύλιανης προσφέρει 10 δωμάτια, ορισμένα εκ των οποίων με τζάκι και jacuzzi. Στο χώρο του πρωινού, μπροστά στο τζάκι και την τεράστια τζαμαρία θα απολαύσετε το σπιτικό πρωινό ενώ στην ανακαινισμένη ταβέρνα θα γευτείτε στιφάδο αγριογούρουνο, στριφτοπίτα, ψητά από τον Κώστα και τα μαγειρευτά και τις σούπες της κυρίας Μαρίας. Δίπλα ακριβώς λειτουργεί και ο επίσης προσεγμένος ξενώνας Πέτρινο (τηλ.: 22310 83111, www.petrinohotel.gr, από €12 το άτομο). Παραδοσιακή φιλοξενία στον Ξενώνα της Κατερίνας με τα επτά πολύχρωμα δωμάτια, όπου θα πιείτε λικεράκι κράνο και μύρτιλο από τα χέρια της Λένας και της Έφης. Το πρωί στο δωμάτιό σας καταφτάνουν τηγανίτες, κέικ, μέλι, βούτυρο και ζεστό ψωμάκι. Για οικογένειες και μεγάλες παρέες ενδείκνυται το δίχωρο δωμάτιο 105. Εξαιρετικό το φαγητό στην ταβέρνα του ξενώνα με σπέσιαλ κόκορα κρασάτο, αγριογούρουνο, γίδα βραστή, φασολάδα, χειροποίητες πίτες και γλυκά του κουταλιού (Άνω Παύλιανη, τηλ.: 22310 83009,www.hotelkaterina.gr, από €12 το άτομο). Στο παραδοσιακό καφενείο Νέον, θα γευτείτε κεφτεδάκια και πλούσια ομελέτα με λουκάνικα, κεφαλοτύρι και αυγά από τις κότες της αυλή αλλά και ωραίο τουρσί με πιπεριά, ντομάτα, λάχανο και ελιές. Πολύ νόστιμα και δυναμωτικά τα αυγά-βαρκούλες με λάδι και φρεσκοτριμμένο πιπέρι. Σερβίρουν και πρωινό και λαχταριστό γαλακτομπούρεκο (Άνω Παύλιανη, τηλ.: 22310 83004, από €10 το άτομο).

Ζαρούχλα, Αχαΐα

Εδώ νιώθουμε πάλι σαν σχολιαρόπαιδα που μόλις ανακάλυψαν το καλύτερα κρυμμένο μυστικό των Αροανίων μόλις μισή ώρα απ’ τα Καλάβρυτα, κάνουμε πικ-νικ πλάι στον ποταμό Κράφη και παίζουμε κρυφτό ανάμεσα στα έλατα. Μικροσκοπικό χωριό, με έναν κεντρικό πλακόστρωτο δρόμο, μαγαζάκια δεξιά κι αριστερά και πέτρινα κουκλίστικα σπίτια. Τριγύρω πυκνά δάση από έλατα και καστανιές που μας προκαλούν να αναζητήσουμε ιστορίες με νεράιδες και ξωτικά. Κοντά της η μικρή λίμνη Τσιβλού που μοιάζει με μυστική γαλάζια όαση περιτριγυρισμένη από τις δασοσκέπαστες πλαγιές και τις βαθιές χαράδρες του αχαϊκού τοπίου. Ένα αλπικό τοπίο σε μικρογραφία στην καρδιά της Αχαΐας. Στα νερά της καθρεφτίζεται το κάτασπρο πάπλωμα των χιονισμένων πλαγιών που σε λίγους μήνες θα δώσει τη θέση του στις πράσινες αποχρώσεις της άνοιξης. Κατηφορίζοντας προς τη λίμνη, οι κορμοί των πεύκων, των ελάτων και των πλατανιών δημιουργούν ένα φυσικό χωμάτινο μονοπάτι, που διατηρεί τα χνάρια από τα αυλακωτά λάστιχα των mountain bikes. Στις όχθες της ζευγάρια δασκαλεμένα από τους κατοίκους της Ζαρούχλας μιλούν δυνατά για την τυχαία ανακάλυψη της «δικής τους» γωνιάς και κουρασμένοι γιάπηδες που επιτέλους ξέκλεψαν μια έξτρα μέρα διαφυγής από την πρωτεύουσα.

φωτό © Στύγα Resort

Ονειρεμένο καταφύγιο και οι πέντε ανεξάρτητες, πέτρινες κατοικίες Timber Land Cabins επιπλωμένες και διακοσμημένες σε english country style, με πλήρως εξοπλισμένη κουζίνα, τζάκι, πουπουλένια παπλώματα και μαξιλάρια και αυλή το αλπικό τοπίο (τηλ.: 6981 403012, www.timberlandcabins.gr). Το Στύγα Mountain Resortσυνδυάζει την πέτρα και την παραδοσιακή αρχιτεκτονική να συνδυάζονται ιδανικά με την διακριτική πολυτέλεια. Από τα δωμάτια ξεχωρίζουν εκείνα του δεύτερου ορόφου με ενεργειακό τζάκι αλλά και οι 4 σουίτες με σαλόνι, πέτρινη στεγασμένη βεράντα και τζάκι. Στα συν η εξωτερική πισίνα για το καλοκαίρι και το σπιτικό πρωινό με ντόπια, βιολογικά προϊόντα (τηλ.: 26960 31431, www.stygaresort.grαρχική φωτό).

Στύγα Resort

Ο Γιάννης στρώνει τα τραπέζια στην ομώνυμη ταβέρνα του και ψήνει παϊδάκια για να τα συνδυάσετε με φασολάδα από φασόλια Φενεού και σπιτική χορτόπιτα (τηλ.: 6974 909738, από €12 το άτομο). Σταθερή αξία και ο Μαχαίρας για κεφτεδάκια κοκκινιστά, συκωτάκια τυλιγμένα σε μπόλια και χοιρινό με σάλτσα και μανιτάρια (τηλ.: 26960 33928, από € 12 το άτομο) αλλά και η σπιτική κουζίνα στα Ύδατα Στυγός με σπεσιαλιτέ το μοσχαράκι στάμνας και το αγριογούρουνο στιφάδο (τηλ. 26960 35050, από €12 το άτομο).

Σμίξη, Γρεβενά

Το ένα από τα τέσσερα Βλαχοχώρια –ίσως το καλύτερο και πιο ενδιαφέρον- μπορεί να καυχιέται ότι παρέχει απλόχερα το οξυγόνο και την ζωογόνα βλάστηση του βουνού. Απέχει ελάχιστα από τις πίστες του χιονοδρομικού Βασιλίτσας, αποτελώντας έναν προικισμένο «χώρο υποδοχής» τους. Σε αντίθεση με το εξ ανάγκης γυμνό τοπίο της πίστας, προβάλλει μια πληθωρική φιγούρα με οξιές, πεύκα και έλατα. Στα λίγα στρωμένα με πέτρα δρομάκια του χωριού δεν θα συναντήσεις ταβέρνες ή μπαρ. Αντίθετα, θα βρεις όλα εκείνα που χρειάζεται το μυαλό και η ψυχή για να ξαποστάσουν. Την ηρεμία ενός τόπου που οι μυρωδιές έχουν το άρωμα της φύσης και οι ήχοι σε συνδέουν με το alter ego σου. Και όταν θα φύγεις από εκεί το σίγουρο είναι ένα: ότι μαζί με τις εικόνες που ταΐζουν την φαντασία σου, θα πάρεις και γεμάτες μπαταρίες που θα αποφορτιστούν μόνο όταν θα έχεις πλέον αποφασίσει την επιστροφή σου. Οι μόνιμοι κάτοικοι είναι ελάχιστοι αφού το χωριό από τον εμφύλιο ως το 1990 είχε ερημώσει, μέχρι κάποιοι μερακλήδες ντόπιοι να αναπαλαιώσουν τα αρχοντικά τους.

φωτό © Βάλια Νόστρα

Σουίτες, μεζονέτες και δίκλινα στο Βάλια Νόστρα όλα ευρύχωρα, σε γήινους τόνους και έπιπλα με γεωμετρικές γραμμές. Στο υπόγειο βρίσκονται η θερμαινόμενη πισίνα, που βλέπει μέσω της τεράστιας τζαμαρίας στα γύρω βουνά, χαμάμ, σάουνα (τηλ.: 24620 80151, www.valianostra.grαρχική φωτό). Το Vasilitsa Spa Resort θα το βρείτε ανάμεσα στο χωριό και το χιονοδρομικό και θα μείνετε σε δίκλινα αλλά και σουίτες και μεζονέτες με τζάκι και σάουνα. Στα συν το spa με πισίνα και γυμναστήριο (35ο χμ Οδού Γρεβενών-Βασιλίτσας, τηλ.: 24620 83555, www.e-vasilitsa.gr).

Βάλια Νόστρα

Εδώ και δεκαετίες η ταβέρνα της Ελευθερίας χορταίνει τους πεινασμένους σκιέρ με φασολάδα, κοκορέτσι, πίτες, παϊδάκια και κατσικάκι σούβλας (τηλ.: 24620 85157, από €12 το άτομο). Εναλλακτικά, θα καθίσετε δίπλα στο τζάκι στο Θεοχάρη στην πάνω πλατεία για λουκάνικο χωριάτικο, μανιτάρια, σούβλες, ζουμερά ψητά και ντόπιο τυρί (τηλ.: 24620 85230, από €12 το άτομο).

Άγραφα, Ευρυτανία

Δυόμιση ώρες από το Καρπενήσι, μετράμε βουνοκορφές, ακολουθούμε την πορεία του Αγραφιώτη, κρατάμε την αναπνοή μας βλέποντας τον γκρεμό να απλώνεται κάτω απ’ τα πόδια μας. Πέτρινες γέφυρες, ρυάκια, ξωκλήσια, πλατάνια, μοναστήρια κρυμμένα μες στο βουνό, πεύκα και αλεπούδες. Στο πιο απομακρυσμένο κομμάτι της Ευρυτανίας, στη νότια πλευρά της Πίνδου οι παππούδες πίνουν θερμαντικό τσίπουρο με παντοτινή συντροφιά το παλιό τρανζίστορ που επιμένει να λειτουργεί ακόμα. Βόλτα στα καλντερίμια, καθώς η βροχή μαστιγώνει δέντρα και στέγες. Το κρύο τρυπάει τα κόκαλα. Τ’Άγραφα μοιάζουν με ασπρόμαυρη ελληνική ταινία. Τόπος για ταξιδιώτες που λατρεύουν το παλιό, το αυθεντικό και που ονειρεύονται να κλείσουν την τηλεόραση, να σβήσουν το laptop, να χαθεί το σήμα απ’ το κινητό τους. Να τους ξυπνούν το πρωί τα κοκόρια, να πίνουν καφέ στο μπακίρι παρέα με τους παππούδες, να τρώνε ό,τι έχει η κατσαρόλα σε ταβέρνες χωρίς μενού. Μια χούφτα καφενεία και ταβέρνες είναι όλη κι όλη η ψυχαγωγία στ’ Άγραφα. Μόνιμοι κάτοικοι μετρημένοι.

Ανδριάντας Κατσαντώνη © Λουκάς Χόντος/ Δήμος Αγράφων

Άγραφα © Κ. Παπαγεωργίου/ Δήμος Αγράφων

Πετρογέφυρο Αγράφων © Ηλίας Τσέλος/Δήμος Αγράφων

Ένας από αυτούς η αεικίνητη Κυρά-Νίκη. Στον ξενώνα της θα βρείτε παραδοσιακά δωμάτια από πέτρα και ξύλο ενώ το πρωί θα σας ετοιμάσει ο,τι ώρα κι αν ξυπνήσετε πλούσιο πρωινό με αυγά από τις κότες της, τυροπιτάκια, καυτό τραχανά και τηγανήτες με μπόλικο μέλι και κανέλα (τηλ.: 22370-93209, www.kyra-niki.gr). Η ίδια θα σας σερβίρει και στην ταβέρνα της αρνάκι σούβλας, κρασοτηγανιά, κατσικάκι γάστρας, χωριάτικες πίτες, μπριζόλες, μπιφτέκια, λουκάνικα, παϊδάκια και άφθονο βαρελίσιο κρασί δίπλα στο τζάκι (από €12 το άτομο). Άνετη διαμονή και στα κουκλίστικα δωμάτια του ξενώνα Πύργος Αγράφων στη μέση του χωριού (τηλ.: 22370 93200, www.pyrgosagrafa.gr). Στην ταβέρνα τα Άγραφα η κυρα-Πόπη μαγειρεύει φασολάδα, κόκορα κρασάτο με χυλοπίτες και γίδα βραστή, ενώ ο κύριος Κώστας τροφοδοτεί με ξύλα το τζάκι (τηλ.: 22370 93220, από €12 το άτομο).

Πηγή